(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

   
     

Anushasana Parva (13) అనుశాసన పర్వము


॥ శ్రీః ॥
13.85. అధ్యాయః 085
అథ దానధర్మపర్వ ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి మహద్దర్శనసహవాసయోర్గవాం చ ప్రభావబోధనాయ చ్యవనోపాఖ్యానకథనారంభః॥ 1 ॥ గంగాయమునా సంగమేఽంతర్జలే నిమజ్య తపస్యతశ్చ్యవనస్య దాశైర్జాలేన జలచరైః సహ కూలప్రాపణం॥ 2 ॥ దాశైః ప్రార్థితేన తేన తాన్ప్రతి మత్స్యై సహ స్వస్య ప్రాణజాలాన్యతరస్మాన్మోచనచోదనా॥ 3॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ।

దర్శనే కీదృశః స్నేహః సంవాసే చ పితామహ।
మహాభాగ్యం గవాం చైవ తన్మే వ్యాఖ్యాతుమర్హసి॥ 13-85-1(84819)
భీష్మ ఉవాచ। 13-85-2x(7050)
హంత తే కథయిష్యామి పురావృత్తం మహాద్యుతే।
నహుషస్య చ సంవాదం మహర్షేశ్చ్యవనస్య చ॥ 13-85-2(84820)
పురా మహర్షిశ్చ్యవనో భార్గవో భరతర్షభ।
ఉదవాసకృతారంభో బభూవ స మహావ్రతః॥ 13-85-3(84821)
నిహత్య మానం క్రోధం చ ప్రహర్షం శోకమేవ చ।
వర్షాణి ద్వాదశ మునిర్జలవాసే ధృతవ్రతః॥ 13-85-4(84822)
ఆదధత్సర్వభూతేషు విస్రంయం పరమం శుభం।
జలేచరేషు సర్వేషు శీతరశ్మిరివ ప్రభుః॥ 13-85-5(84823)
స్థాణుభూతః శుచిర్భూత్వా దైవతేభ్యః ప్రణంయ చ।
గంగాయమునయోర్మధ్యే జలం సంప్రవివేశ హ॥ 13-85-6(84824)
గంగాయమునయోర్వేగం సుభీమం భీమనిఃస్వనం।
ప్రతిజగ్రాహ శిరసా వాతవేగసమం జవే॥ 13-85-7(84825)
గంగా చ యమునా చైవ సరితశ్చ సరాంసి చ।
ప్రదక్షిణమృషిం చక్రుర్న చైనం పర్యపీడయన్॥ 13-85-8(84826)
అంతర్జలేషు సుష్వాప కాష్ఠభూతో మహామునిః।
తతశ్చోర్ధ్వస్థితో ధీమానభవద్భరతర్షభ॥ 13-85-9(84827)
జలౌకసాం ససత్వానాం బభూవ ప్రియదర్శనః।
ఉపాజిఘ్నంత చ తదా మత్స్యాస్తం హృష్టమానసాః।
తత్ర తస్యాసతః కాలః సమతీతోఽభవన్మహాన్॥ 13-85-10(84828)
తతః కదాచిత్సమయే కస్మింశ్చిన్మత్స్యజీవినః।
తం దేశం సముపాజగ్ముర్జాలహస్తా మహాద్యుతే॥ 13-85-11(84829)
నిషాదా బహవస్తత్ర మత్స్యోద్ధరణనిశ్చయాః।
వ్యాయతా బలినః శూరాః సలిలేష్వనువర్తినః।
అభ్యాయయుశ్చ తం దేశం నిశ్చితా జాలకర్ంణి॥ 13-85-12(84830)
జాలం తే యోజయామాసుర్నవసూత్రకృతం దృఢం।
మత్స్యోద్ధరణమాకర్షస్తదా భరతసత్తమ॥ 13-85-13(84831)
తతస్తే బహుభిర్యోగైః కైవర్తా మత్స్యకాంక్షిణః।
గంగాయమునయోర్వారి జాలేనావకిరంతి తే॥ 13-85-14(84832)
జాలం సువితతం తేషాం నవసూత్రకృతం తథా।
విస్తారాయామసంపన్నం యత్తత్ర సలిలే క్షమం॥ 13-85-15(84833)
తతస్తే సుమహచ్చైవ బలవచ్చ సువర్తితం।
అవతీర్య తతః సర్వే జాలం చకృషిరే తదా॥ 13-85-16(84834)
అభీతరూపాః సంహృష్టా అన్యోన్యవశవర్తినః।
బబంధుస్తత్ర మత్స్యాంశ్చ తథాఽన్యాంజలచారిణః॥ 13-85-17(84835)
తథా మత్స్యైః పరివృతం చ్యవనం భృగునందనం।
ఆకర్షయన్మహారాజ జాలేనాథ యదృచ్ఛయా॥ 13-85-18(84836)
నదీశైవలదిగ్ధాంగం హరిశ్మశ్రుజటాధరం।
లగ్నైః శంఖనఖైర్గాత్రే క్రోడైశ్చిత్రైరివార్పితం। 13-85-19(84837)
తం జాలేనోద్ధృతం దృష్ట్వా తే తదా వేదపారగం।
సర్వే ప్రాంజలయో దాశాః శిరోభిః ప్రాపతన్భువి॥ 13-85-20(84838)
పరిఖేదపరిత్రాసాజ్జాలస్యాకర్షణేన చ।
మత్స్యా బభూవుర్వ్యాపన్నాః స్థలసంస్పర్శనేన చ॥ 13-85-21(84839)
స మునిస్తత్తదా దృష్ట్వా మత్స్యానాం కదనం కృతం।
బభూవ కృపయావిష్టో నిఃశ్వసంశ్చ పునఃపనః॥ 13-85-22(84840)
నిషాదా ఊచుః। 13-85-23x(7051)
అజ్ఞానాద్యత్కృతం పాపం ప్రసాదం తత్ర నః కురు।
కరవామ ప్రియ కిం తే తన్నో బ్రూహి మహామునే॥ 13-85-23(84841)
ఇత్యుక్తో మత్స్యమధ్యస్థశ్చ్యవనో వాక్యమబ్రవీత్।
యో మేఽద్య పరమః కామస్తం శృణుధ్వం మసాహితాః॥ 13-85-24(84842)
ప్రాణోత్సర్గం విసర్గం వా మత్స్యైర్యాస్యాంయహం సహ।
సంవాసాన్నోత్సహే త్యక్తుం సలిలేఽధ్యుపితానహం॥ 13-85-25(84843)
ఇత్యుక్తాస్తే నిషాదాస్తు సుభృశం భయకంపితాః।
సర్వే వివర్ణవదనా నహుషాయ న్యవేదయన్॥ ॥ 13-85-26(84844)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అనుశాసనపర్వణి దానధర్మపర్వణి పశ్చాశీతితమోఽధ్యాయః॥ 85 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes

7-85-1 పరపీడాదర్శనే పరైః సహ సంవాసే చ కీదృశః స్నేహ ఆతృశంస్యం చ కర్తవ్యం। గవాం మాహాత్ంయం చ బ్రూహీతి ప్రశ్నదూయం॥ 7-85-8 సరితశ్చ తథానుగా ఇతి ట.థ.ధ.పాఠః॥ 7-85-9 ఊర్ధ్వస్థితః ఉపవిష్టః॥ 7-85-10 ఆసతః ఆసీనస్య॥ 7-85-19 శంఖానాం జలజంతువిశేషాణాం నఖాని తైః॥


Amaranath Amar


మహాభారతం 1,00,000 (ఒక లక్ష) శ్లోకాలు

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.